drs. Erika Hepping Hoofd Vastgoed- en investeringsprojecten | Rijksuniversiteit Groningen

Nu huisvesten voor later

0 ·Leestijd: 2:45

Organisaties veranderen altijd, geleidelijk of snel. De huisvesting van mensen en goederen moet daarin mee. Wie bij de planning van vastgoed echter alleen naar de knelpunten van nu kijkt, is altijd te laat.

De Rijksuniversiteit Groningen heeft een centrale afdeling Vastgoed en Investeringsprojecten. De huisvestingsbehoefte van de hele universiteit wordt dus op één punt gemonitord en gemanaged. Op basis van helder beleid en met korte lijnen naar het College van Bestuur.

Krap of ruim

Enkele jaren geleden hebben we de huisvesting van alle faculteiten onder de loep genomen en de knelpunten geanalyseerd. Dat deden we actief samen met alle betrokkenen. Met als centrale vraag: hoe ontwikkelt de faculteit zich, hoe ontwikkelt het onderwijs zich, en welke consequenties vloeien daaruit voort voor de huisvesting? Uit die inventarisatie bleek dat sommige faculteiten op enig moment te krap zitten en andere juist te ruim. Tegelijk hebben we in een soort benchmark onderzocht hoe vergelijkbare organisaties hun huisvestingsbehoefte aanpakken en oplossen.

'De uitdaging is om in één klap meerdere oplossingen te bedenken, die elkaar ook nog eens versterken'

Puzzel

Vervolgens begint het puzzelen aan de oplossing. We beschikken namelijk over eigen panden, over huurpanden, over panden waarin meerdere faculteiten gehuisvest zijn, etc. En we beschikken ook over middelen om eventuele nieuwbouw te plegen. De uitdaging is om in één klap meerdere oplossingen te bedenken, die elkaar ook nog eens versterken.

Dat lukte bijvoorbeeld drie jaar geleden. Het betrof twee faculteiten die samen in één groot pand waren gehuisvest. Allebei hadden ze een aantal dislocaties waarvan de kwaliteit sterk uiteenliep. We hadden daar dus meerdere problemen: verspreide huisvesting waardoor herkenbaarheid en vindbaarheid niet optimaal was en een aantal panden die niet voldeden aan de gewenste kwaliteit en bovendien hoge beheerskosten met zich meebrachten.

Hoewel de optie al langer in beeld was, kwam toch vrij plotseling het pand van de stedelijke openbare bibliotheek vrij. Daarin paste precies één van de betrokken faculteiten. Door de aankoop van de bibliotheek kan een mooi passend ‘hoofdkwartier’ voor die faculteit gemaakt worden. De andere faculteit kan gehuisvest worden in de locatie die tot dan toe gedeeld werd. De oude dislocaties kunnen een andere bestemming krijgen en wellicht bijdragen aan de oplossing van andere knelpunten. Dat is het betere, lonende puzzelwerk.

Flexibiliteit

Elke reële oplossing wordt echter eerst vertaald in een huisvestingsplan. Daarbij zijn de huidige of toekomstige gebruikers aan zet. Zij stellen hun visie op de huisvesting op. Wij vertalen die in een programma van eisen. We hebben en houden de regie, we bewaken de ruimte en de financiën. Dat geldt ook voor de daarop volgende fase waarin het ontwerp wordt gemaakt. Vastgoed houdt vanuit haar centrale positie steeds de samenhang met andere plannen en ontwikkelingen binnen de universiteit in de gaten en doet wat voor de hele organisatie het beste is.

Inhoudelijk hanteren we het uitgangspunt dat een organisatie gewoon goed moet zijn gehuisvest en dat mensen zich in een gebouw moeten thuis voelen. Om dat uitgangspunt te kunnen vasthouden, moet je verder kijken dan de knelpunten die zich op dit moment voordoen. Je moet nu al de flexibiliteit in het gebouw aanbrengen, die ervoor zorgt dat je over pakweg 15 jaar nog steeds trouw kunt zijn aan je uitgangspunt.

‘Vastgoedontwikkeling is het traagste middel om huisvestingsknelpunten op te lossen’

Gebruik het bestaande

Nieuwbouw lijkt vanuit verschillende oogpunten vaak een goede oplossing. Ook als het om duurzaamheid gaat. Toch is dat niet altijd zo. Sterker nog, wie echt duurzaam bezig wil zijn, kan beter gebruiken wat er al is. Daarom hebben wij een renovatiebeleid ontwikkeld voor oude panden. Door renovaties zoveel mogelijk te standaardiseren, kun je heel efficiënt bestaande panden verduurzamen en weer voor langere tijd laten meegaan.

In algemene zin is vastgoedontwikkeling trouwens het traagste middel om knelpunten in de huisvesting van een organisatie op te lossen. Een pand huren werkt veel sneller. En ook met het aanpassen van bestaande gebouwen kun je heel snel inspelen op veranderingen in de organisatie die er gehuisvest is.

Hoog niveau

Als we dan toch nieuw bouwen doen we het ook goed. Een voorbeeld is de Energy Academy Europe, die de BREEAM-NL score Outstanding behaalde en begin dit jaar werd bekroond met de BREEAM  Award 2017. Dit gebouw waarin bedrijfsleven, onderwijs en wetenschap op hoog niveau samenwerken aan onderzoek en innovatie op energiegebied, levert bijvoorbeeld meer energie op dan het verbruikt. De lat ligt ook hoog bij de ontwikkeling van het Feringa Building, het derde nieuwe gebouw voor de Faculty of Science and Engineering. Met de thermische behaaglijkheid, veel natuurlijk daglicht en de energieprestaties van dit gebouw ontwerpen we voor het BREEAM-NL niveau Very Good of zelfs weer Excellent. Dat weten we in 2021!

Vind je dit een interessant artikel? Deel het met je netwerk.

Reacties

Gerelateerde artikelen